عبد الواحد الآمدى التميمي ( مترجم : محلاتى )

25

غرر الحكم ودرر الكلم ( فارسى )

« نسخ متعدّد خطّى از اين كتاب در كتابخانه‌هاى معتبر تركيّه و انگلستان و فرانسه و هندوستان در آستانهء قدس رضوى و مجلس شوراى ملّى و مدرسهء عالى سپهسالار موجود است كه در صورت تمايل با مراجعه به فهرست كتابخانه‌ها و بخصوص بروكلمن خصوصيّات هر نسخه معلوم خواهد شد » . و اينك چند تذكر 1 - هر چه در پاورقى از شارح ( ره ) نقل شده ، منظور همان عالم جليل القدر و علامه محقق عالى مقام مرحوم آقا جمال خوانسارى رضوان اللَّه عليه است ، كه مرحوم محدث ارموى در مقدمهء شرح غرر الحكم در باره‌اش چنين گويد : « جمال الدّين محمّد خوانسارى شارح كتاب حاضر يكى از علماى نامى و دانشمندان معروف جامعهء شيعه است كه در نشر معارف حقّه و ترويج مذهب تشيّع قدمهاى بزرگى برداشته و خدمات بر جستهء بسيار درخشانى را انجام داده و آثار گرانبهاى جاودانى از خود در صفحهء روزگار باقى و پايدار گذاشته است . 2 - در آغاز كلمات و سخنان امام عليه السّلام دو نوع شماره گذارى شده ، كه يكى مربوط به شماره‌هاى همان بابى است كه روايات آن ذكر گرديده ، و ديگر مربوط به شمارهء مسلسل كلمات است ، و در پايان روايت نيز شمارهء جلد و صفحهء شرح غرر الحكم مرحوم آقا جمال خوانسارى ، براى كسانى كه بخواهند به اصل حديث مراجعه كنند ذكر گرديده است . 3 - غرر الحكم همانگونه كه قبلا اشاره شد چاپهاى متعددى دارد ، زيرا بارها در ايران ، بمبئى ، صيدا ، مصر و سوريه به چاپ رسيده ، كه به نظر ما همين چاپ هفت جلدى كه از روى چند نسخه مقابله و تصحيح شده صحيح‌تر به نظر رسيد و همان را متن كار و اصل قرار داديم ، و اگر روايتى در جاى ديگرى مانند نهج البلاغه نيز نقل شده بود با آنها نيز تطبيق و مقابله كرديم .